Thỏa thuận tài chính ràng buộc (Binding Financial Agreement, viết tắt là BFA) là một hợp đồng riêng bằng văn bản, được lập theo Family Law Act 1975 (Cth), quy định cách phân chia tài sản, quỹ hưu trí (superannuation), các khoản nợ và tài chính khác của hai người nếu mối quan hệ kết thúc. Các cặp đã kết hôn hoặc sống chung như vợ chồng (de facto) tại Victoria có thể lập BFA trước khi bắt đầu mối quan hệ, trong thời gian chung sống, hoặc sau khi ly thân. BFA không cần tòa án phê duyệt, nhưng chỉ có hiệu lực ràng buộc nếu mỗi bên nhận được tư vấn pháp lý độc lập trước khi ký.
Những điểm chính- BFA được lập trước khi kết hôn hoặc trước khi sống chung chính là thỏa thuận mà nhiều người gọi là thỏa thuận tiền hôn nhân (prenup).
- Mỗi bên cần có luật sư riêng. Nếu thiếu tư vấn pháp lý độc lập và văn bản xác nhận có chữ ký của luật sư mỗi bên, thỏa thuận không có hiệu lực ràng buộc.
- Tòa án có thể hủy bỏ BFA vì những lý do như gian lận, không công khai thông tin quan trọng, ảnh hưởng không chính đáng, hành vi trái lương tâm, hoặc thay đổi đáng kể liên quan đến việc chăm sóc con cái.
- Công khai tài chính đầy đủ và ký kết sớm, trước đám cưới hoặc trước khi mua tài sản lớn, là cách bảo vệ tốt nhất trước nguy cơ bị khiếu nại sau này.
- BFA không thể quyết định các sắp xếp về nuôi dạy con cái.
Thỏa Thuận Tài Chính Ràng Buộc Là Gì?
Thỏa thuận tài chính ràng buộc là hợp đồng giữa hai người trong một mối quan hệ, quyết định trước cách giải quyết các vấn đề tài chính nếu họ chia tay. Thỏa thuận này được lập theo Phần VIIIA của Family Law Act 1975 (Cth) đối với các cặp đã kết hôn, và Phần VIIIAB đối với các cặp sống chung như vợ chồng. Victoria đã chuyển giao thẩm quyền về quan hệ de facto cho Liên bang, vì vậy các quy định liên bang này cũng áp dụng cho các cặp de facto tại Victoria.
Điểm khác biệt chính so với các cách phân chia tài sản khác là BFA mang tính riêng tư. Tòa án không xem xét hay quyết định thỏa thuận có công bằng hay không. Nếu đáp ứng các yêu cầu pháp lý, BFA thường ngăn cả hai bên yêu cầu tòa án phân chia tài sản đối với những vấn đề mà thỏa thuận đã quy định.
BFA không chỉ dành cho các cặp đôi giàu có. Bất kỳ ai sở hữu bất động sản, có quỹ hưu trí, điều hành doanh nghiệp, dự kiến nhận thừa kế, hoặc đơn giản là muốn biết rõ vị thế của mình đều có thể hưởng lợi từ một BFA.
Khi Nào Có Thể Lập BFA?
BFA có thể được lập ở ba giai đoạn của một mối quan hệ.
- Trước khi bắt đầu mối quan hệ: thường gọi là thỏa thuận tiền hôn nhân (prenup), được lập trước khi kết hôn hoặc trước khi bắt đầu sống chung như vợ chồng.
- Trong thời gian chung sống: dành cho các cặp đã ở bên nhau và muốn ghi nhận các sắp xếp tài chính, thường là trước khi cùng mua bất động sản hoặc cùng kinh doanh.
- Sau khi ly thân: để hoàn tất việc phân chia tài sản một cách riêng tư thay vì nộp đơn xin lệnh đồng thuận (consent orders) tại tòa án.
Nhiều cặp đôi chỉ nghĩ đến vấn đề này khi đã ly thân, lúc cuộc trò chuyện khó khăn nhất. Một thỏa thuận được lập khi mối quan hệ đang ổn định thường dễ thương lượng hơn và khó bị khiếu nại hơn về sau.
BFA Có Thể Bao Gồm Những Gì?
BFA có thể quy định về mọi nguồn lực tài chính của hai người, bao gồm:
- Bất động sản, bao gồm nhà ở gia đình và bất động sản đầu tư
- Quỹ hưu trí, bao gồm cách phân chia quỹ
- Lợi ích kinh doanh, cổ phần công ty và tài sản trong quỹ tín thác (trust)
- Tiền tiết kiệm, các khoản đầu tư và tài khoản ngân hàng
- Các khoản nợ và nghĩa vụ tài chính
- Tài sản thừa kế và quà tặng, dù nhận trước hay trong thời gian chung sống
- Cấp dưỡng cho vợ hoặc chồng
- Tài sản có được trong tương lai, nếu thỏa thuận được soạn thảo để bao gồm các tài sản này
BFA không thể quyết định các sắp xếp về nuôi dạy con cái. Tiền cấp dưỡng nuôi con (child support) được giải quyết riêng theo luật về cấp dưỡng nuôi con.
Điều Gì Làm Cho BFA Có Hiệu Lực Ràng Buộc?
Family Law Act đặt ra các yêu cầu nghiêm ngặt (điều 90G đối với các cặp đã kết hôn và điều 90UJ đối với các cặp de facto). BFA chỉ có hiệu lực ràng buộc nếu:
- Thỏa thuận được lập bằng văn bản và có chữ ký của cả hai bên
- Trước khi ký, mỗi bên đã nhận được tư vấn pháp lý độc lập về ảnh hưởng của thỏa thuận đối với quyền lợi của mình, cũng như những lợi ích và bất lợi của thỏa thuận đối với mình
- Luật sư của mỗi bên đã ký văn bản xác nhận rằng tư vấn đã được cung cấp
- Bản sao văn bản xác nhận của một bên được gửi cho bên kia hoặc luật sư của bên kia
- Thỏa thuận chưa bị chấm dứt hoặc bị tòa án hủy bỏ
Nếu thiếu các bước này, thỏa thuận không có hiệu lực ràng buộc, ngay cả khi cả hai bên đã tự nguyện ký. Tòa án chỉ có thể tuyên bố thỏa thuận có hiệu lực trong một số ít trường hợp, khi việc không công nhận thỏa thuận sẽ bất công và không hợp lý. Một thỏa thuận được lập mà không có tư vấn đúng đắn có thể tạo ra cảm giác an toàn giả tạo, khiến một bên chịu thiệt nhiều năm sau đó.
Vì Sao Công Khai Tài Chính Đầy Đủ Lại Quan Trọng
Mỗi bên nên công khai đầy đủ tài sản, nợ, thu nhập và các nguồn lực tài chính của mình trước khi ký thỏa thuận, và thỏa thuận nên ghi nhận việc này. Việc không công khai một thông tin quan trọng có thể bị coi là gian lận, và đây là một trong những lý do để tòa án hủy bỏ thỏa thuận. Công khai đầy đủ giúp bảo vệ cả hai bên.
BFA Có Thể Bị Hủy Bỏ Không?
Có. Theo điều 90K (các cặp đã kết hôn) và điều 90UM (các cặp de facto), tòa án có thể hủy bỏ BFA dựa trên những lý do cụ thể, bao gồm khi:
- Thỏa thuận có được do gian lận, bao gồm việc không công khai một thông tin quan trọng
- Thỏa thuận được lập nhằm lừa gạt hoặc né tránh chủ nợ
- Thỏa thuận vô hiệu, có thể bị vô hiệu hoặc không thể thi hành, ví dụ do bị cưỡng ép (duress) hoặc chịu ảnh hưởng không chính đáng (undue influence)
- Một bên có hành vi trái lương tâm (unconscionable conduct) khi lập thỏa thuận
- Hoàn cảnh phát sinh khiến việc thực hiện thỏa thuận trở nên không khả thi
- Có thay đổi đáng kể về hoàn cảnh liên quan đến việc chăm sóc, phúc lợi và sự phát triển của con chung, và đứa trẻ hoặc người trực tiếp chăm sóc trẻ sẽ gặp khó khăn nếu thỏa thuận không bị hủy bỏ
Trong vụ Thorne v Kennedy [2017] HCA 49, Tòa án Tối cao Úc đã hủy bỏ các thỏa thuận được ký ngay trước và sau đám cưới. Tòa xác định người vợ đã ký dưới ảnh hưởng không chính đáng và người chồng có hành vi trái lương tâm, dù người vợ đã được luật sư độc lập khuyên không nên ký. Áp lực thời gian, sự chênh lệch lớn về vị thế thương lượng và các điều khoản quá thiên lệch đều là những yếu tố bất lợi cho thỏa thuận.
BFA Hay Lệnh Đồng Thuận?
Sau khi ly thân, các cặp đã thống nhất cách phân chia tài sản có thể ký BFA hoặc nộp đơn xin lệnh đồng thuận (consent orders) tại Federal Circuit and Family Court of Australia. Bảng dưới đây nêu những khác biệt chính.
| Thỏa thuận tài chính ràng buộc | Lệnh đồng thuận | |
|---|---|---|
| Thời điểm | Trước, trong hoặc sau mối quan hệ | Thường sau khi ly thân |
| Vai trò của tòa án | Không có. Thỏa thuận mang tính riêng tư | Nộp cho tòa án, và tòa phải thấy việc phân chia là công bằng và hợp lý |
| Tư vấn pháp lý | Bắt buộc mỗi bên có tư vấn độc lập | Nên có nhưng không bắt buộc |
| Tính công bằng | Không cần được phê duyệt là công bằng | Phải công bằng và hợp lý |
| Khiếu nại | Có thể bị hủy bỏ theo các lý do nêu trên | Chỉ có thể thay đổi hoặc hủy bỏ trong một số ít trường hợp |
Trước khi mối quan hệ kết thúc, BFA là lựa chọn duy nhất. Sau khi ly thân, lựa chọn phù hợp phụ thuộc vào loại tài sản và mức độ chắc chắn mà mỗi bên cần.
Lập BFA Mất Bao Lâu?
Nếu cả hai bên hợp tác, BFA thường có thể hoàn tất trong vài tuần. Quy trình thông thường gồm:
- Mỗi bên gặp luật sư riêng để trình bày mong muốn và hoàn cảnh của mình
- Hai bên trao đổi thông tin tài chính đầy đủ
- Luật sư của một bên soạn dự thảo thỏa thuận
- Luật sư của bên kia xem xét dự thảo và hai bên thương lượng các điều khoản
- Mỗi bên nhận tư vấn chính thức về thỏa thuận cuối cùng và ký
- Các luật sư ký văn bản xác nhận tư vấn, trao đổi bản sao, và mỗi bên giữ một bản thỏa thuận đã ký
Việc thương lượng, thông tin tài chính chưa đầy đủ, hoặc tài sản phức tạp như doanh nghiệp và quỹ tín thác có thể kéo dài thời gian. Nếu thỏa thuận gắn với đám cưới, hãy bắt đầu trước nhiều tháng để không bên nào phải ký dưới áp lực thời gian.
Điều Gì Xảy Ra Với BFA Nếu Một Bên Qua Đời?
BFA thường vẫn tiếp tục có hiệu lực sau khi một bên qua đời và ràng buộc đối với di sản của người đó. Vì thỏa thuận và di chúc của mỗi bên có liên quan đến nhau, nên xem xét cả hai văn bản cùng lúc. BFA không thay thế di chúc.
BFA Có Phù Hợp Với Bạn Không?
BFA không cần thiết cho mọi cặp đôi. Bạn nên cân nhắc nếu:
- Bạn sở hữu bất động sản hoặc tài sản đáng kể khi bước vào mối quan hệ
- Bạn có con từ mối quan hệ trước
- Bạn sở hữu hoặc đang xây dựng doanh nghiệp
- Bạn dự kiến nhận một khoản thừa kế đáng kể
- Hoàn cảnh tài chính của bạn và người bạn đời rất khác nhau
- Bạn muốn biết rõ vị thế của mỗi người và được an tâm
Cuộc trò chuyện này có thể khiến bạn thấy không thoải mái. Điều đó là bình thường. Trao đổi sớm hầu như luôn dễ dàng hơn so với khi mọi việc đã trở nên khó khăn.
Việc Nên Làm Ngay
- Liệt kê tài sản, nợ, quỹ hưu trí và khoản thừa kế dự kiến mà mỗi người mang vào thỏa thuận
- Trao đổi với người bạn đời từ sớm, trước ngày cưới hoặc trước khi cùng mua tài sản
- Mỗi người đặt lịch với luật sư riêng để được tư vấn độc lập
- Chuẩn bị giấy tờ tài chính để việc công khai thông tin được nhanh chóng
- Xem xét lại di chúc cùng với thỏa thuận
Góc Nhìn Của PCA
Theo kinh nghiệm của chúng tôi, độ vững chắc của một BFA được quyết định từ rất lâu trước khi có ai khiếu nại. Những thỏa thuận đứng vững là những thỏa thuận được ký không vội vàng, sau khi công khai tài chính đầy đủ, với các điều khoản mà cả hai bên có thể tự giải thích bằng lời của mình. Là một công ty kết hợp luật và kế toán, chúng tôi còn có thể xem xét cách thỏa thuận xử lý lợi ích kinh doanh, quỹ tín thác và hệ quả thuế, vốn thường là những tài sản quan trọng nhất.
Phan Campbell & Associates Có Thể Giúp Gì
Đội ngũ luật gia đình của chúng tôi tại Footscray soạn thảo và xem xét thỏa thuận tài chính ràng buộc cho các cặp đã kết hôn và các cặp de facto trên khắp Melbourne. Chúng tôi có thể soạn thảo thỏa thuận cho bạn, hoặc tư vấn độc lập về một thỏa thuận do luật sư của người bạn đời soạn.
Chúng tôi cũng hỗ trợ phân chia tài sản sau ly thân, phân chia tài sản cho các cặp de facto và lệnh đồng thuận. Nếu bạn có câu hỏi về việc bảo vệ vị thế tài chính của mình, chúng tôi rất sẵn lòng trao đổi trước khi bạn cam kết bất cứ điều gì.
Câu Hỏi Thường Gặp Về Thỏa Thuận Tài Chính Ràng Buộc
1. Thỏa thuận tài chính ràng buộc có giống thỏa thuận tiền hôn nhân không?
Thỏa thuận tiền hôn nhân là một loại thỏa thuận tài chính ràng buộc. Tại Úc, BFA bao gồm các thỏa thuận được lập trước khi kết hôn hoặc sống chung, trong thời gian chung sống, hoặc sau khi ly thân. Thỏa thuận lập trước mối quan hệ chính là loại mà nhiều người gọi là prenup.
2. Cả hai chúng tôi có cần luật sư riêng không?
Có. Mỗi bên phải nhận được tư vấn pháp lý độc lập từ luật sư riêng trước khi ký. Một luật sư không thể tư vấn cho cả hai bên. Nếu thiếu tư vấn này và văn bản xác nhận có chữ ký của luật sư mỗi bên, thỏa thuận không có hiệu lực ràng buộc.
3. Thỏa thuận tài chính ràng buộc có phải công bằng không?
Khác với lệnh của tòa án, BFA không cần được phê duyệt là công bằng và hợp lý. Tuy nhiên, một thỏa thuận quá thiên lệch, hoặc được ký dưới áp lực, sẽ dễ bị hủy bỏ hơn vì những lý do như ảnh hưởng không chính đáng hoặc hành vi trái lương tâm.
4. Lập thỏa thuận tài chính ràng buộc mất bao lâu?
Nếu cả hai bên hợp tác và thông tin tài chính đã sẵn sàng, BFA thường có thể hoàn tất trong vài tuần. Việc thương lượng, thông tin chưa đầy đủ, hoặc tài sản phức tạp như doanh nghiệp và quỹ tín thác có thể kéo dài thời gian. Nếu thỏa thuận gắn với đám cưới, hãy bắt đầu sớm để không bên nào phải ký dưới áp lực thời gian.
5. Chúng tôi có thể thay đổi BFA sau khi đã ký không?
Có, nếu cả hai bên đồng ý. BFA có thể được thay đổi bằng một thỏa thuận mới hoặc chấm dứt bằng một thỏa thuận chấm dứt. Văn bản mới phải đáp ứng các yêu cầu tương tự, bao gồm tư vấn pháp lý độc lập cho mỗi bên.
6. BFA có bao gồm tài sản có được sau khi ký thỏa thuận không?
Có thể, nếu thỏa thuận được soạn thảo để bao gồm. Một BFA được chuẩn bị kỹ lưỡng sẽ quy định cách xử lý tài sản, thu nhập, thừa kế và sự phát triển của doanh nghiệp trong tương lai. Nếu thỏa thuận không đề cập, những tài sản đó có thể nằm ngoài phạm vi thỏa thuận.
7. Điều gì xảy ra nếu chúng tôi không có BFA và chia tay?
Nếu không có BFA, tài sản sẽ được phân chia theo thỏa thuận giữa hai bên, thường được chính thức hóa bằng lệnh đồng thuận, hoặc do tòa án quyết định nếu không đạt được thỏa thuận. Thủ tục tại tòa án có thể kéo dài, tốn kém và khó dự đoán.